Steeds meer gemeenten, instellingen en bedrijven zijn bezig met kinder- en jongerenparticipatie. Fantastisch! Want wanneer je kinderen en jongeren nu betrekt bij hun eigen leefomgeving, leidt dat ertoe dat zij zich hiervoor meer gaan inzetten, dat hun weerbaarheid wordt vergroot en dat er een goede brug kan worden geslagen tussen de jeugd en ‘de grote mensen wereld’. Daarnaast hebben kinderen en jongeren meestal ook nog ideeën waar volwassenen geïnspireerd van raken. Toch hoor ik nog te vaak dat participatie van kinderen en jongeren niet werkt. Van gemeenten bijvoorbeeld, wanneer hun jongerenraad na een spetterende start binnen een half jaar op zijn gat ligt. Herkenbaar? Hieronder lees je wat in mijn ogen de drie grootste misstappen rond kinder- en jongerenparticipatie zijn én hoe je ze kunt voorkomen! 

Misser 1

Kinderen en jongeren gebruiken als ceremoniële aankleding

Leuk, als een kind het spreekwoordelijke ‘lintje’ komt doorknippen bij de opening van een congres over jeugdbeleid, of bij dodenherdenking een gedicht mag voordragen, maar echte participatie is het niet en dat is zonde. Juist door kinderen en jongeren al in een vroeg stadium te betrekken bij plannen en activiteiten, leren kinderen wat de meerwaarde ervan is en kunnen zij aangeven hoe kinderen hier zelf instaan of hoe je meer kinderen kunt betrekken. Ik moet hier wel direct aan toevoegen: er is hoop, want op dit punt gaan we in Nederland echt vooruit! Steeds vaker denken kinderen zelf mee, bijvoorbeeld over het nieuwe jeugdbeleid of juist over het belang van dodenherdenking voor de jeugd. 

Misser 2

Participatie betekent niet dat kinderen/jongeren geen sturing nodig hebben! 

Misschien val ik in herhaling, maar toch moet ik dit vaak nog uitleggen: kinderen, maar ook jongeren, kunnen niet helemaal zelfstandig participeren en sterker nog: dit is zelfs erg zonde. Juist door interactie, kennis opdoen en nieuwe mensen en plannen te leren kennen, raken zij geïnspireerd om een bijdrage te leveren aan hun eigen leefomgeving. Door hun wereld groter te maken en ze op sleeptouw te nemen, bereik je veel meer resultaat!

Misser 3

Kinderen zijn de baas

Het laatste misverstand is ook meteen degene die mij het meeste op mijn zenuwen werkt. Collega’s sturen me inmiddels foto’s per app door van krantenartikelen over een kind of een jongere die weer eens voor één dag ‘de baas’ is. Ik denk dat ze dat voornamelijk doen om mij te pesten. Iedere keer vraag ik mij weer af: waarom zou je kinderen willen bijbrengen dat alleen als je de baas bent iets kunt veranderen? Is het doel van participatie juist niet dat je mensen meegeeft dat zij zelf, ook zonder de baas te zijn, kunnen meedenken en -doen binnen hun eigen leefomgeving?